-

Erzurum Hınıs Köyleri / Çakmak

" KUDERILERIN TARIHI "


KUDERI HALKININ TARIHI 1830

Dımılı aşiretine mensup Bingöl’ün Solhan ilçesine bağlı eski ismiyle Kors ( kwers )adı verilen köyde yaşayan Molla Ahmet babası Molla Muhammed dedesi Molla İbrahim. Rivayete göre Molla İbrahimin dedeleride Irak taraflarından gelme ve aynı zamanda Hz.Halit Bin Velidin soyundan geldiği söyleniyor. Mola Ahmedin İsmail adındaki oğlunun 3 torunu olur. M. Ahmet’in vefatından sonra 1830 yıllarında İsmail dedemiz 3 oğluyla beraber nedeni bilmediğimiz bir sebepten dolayı Erzurumun Hınıs ilçesine göç ederler. Önce Hınısın Suvara köyüne yerleşip bir değirmen yapıp geçimi sağlarlar. Dımılı aşiretnden olup Kürtçenin Zazaca lehçesini konuşan İsmail dedemiz ve oğulları artık Hınıs halkı gibi Kürtçenin “kurmanci” lehçesini konurlar. Suvara köyunde baya bir müddet kalıp sonra Mirseyit ( tanır ) köyüne yerleşirler. Çok zengin ve misafir perverliğinden dolayı ,halk İsmail dedemize ” İSMAL-İ KUDETLİ ” demişler. Daha sonra KUDETLİ halk ağzıyla ” kuderi ” olarak değiştirilmiştir. İsmaili kuderi dedemiz mirseyit de vefat eder ve şu an mezarı köy mezarlığında bir agacın altındadır. Vefatından sonra oğulları ayrılmaya karar verirler. Bir oglu Ağrı taraflarına gider ve artık kendisinden haber alınamıyor.Ancak ardan 50 yıl geçer bir gün Elşkirtten bir kişi biizm Çakmak köyune gelip durumu anlatır İsmaili Kuderiden bah eder ve akraba olduklarını söylüyorlar. eleşkirttekiler hemmo, ceve ve esso diye üç kola ayrılıyor genel anlamda hepisine hemmolular deniyor ve bölge halkı hemmo aşireti olarak tanır. soyadları yami, yıldız, keser, yaygır ve çelik olarak soyadlanmıştır.ve İsmailin diğer bir oğlu ise Narmana gider küçük oğlu Osman dedemiz ise mirseyitde evlenir; Eyyub ,Yusuf ve Hasanhan adında 3 oğlu olur. Daha sonra Akören köyüne yerleşirler. Osman dedemiz Akörende istediğini bulamaz Akören köyünün yakınında ve çok eskideden de çakmakların üretildiği için “çakmak” ismi verilen günümüzde yaşadığımız Çakmak köyüne yerleşirler. Hacı Hışık denen bir ağa Osman dedemizin çakmak köyüne yerleştiğini duyunca gelip ondan bir at ister. Osman dedemiz: “Buralar senin toprağın mı? Hem sen bizden haraç mı alıyorsun?” diyerek Çakmak köyünü terk edip Karazazıya gidip oraya yerleşir. Günün birinde çok pahalı ve güzel kıyafetleriyle genç bir adam Osman dedemizin yanına gelip ben çoban olacam der Osman dedemiz kabul eder, bir kaç ay koyunları otlatan gencin babası oğlunun haberi karayazıda alır ve almaya gelir ve götürürken Osman dedemiz hakkını alsında öyle gidin Adam: bizim durumumuz çok iyi oğluma sevdiği kızı istemediğim için buraya gelmişler ve giderler

 Aradan 4-5 saat geçer o adam yine Osman dedemizin yanına gelir. “Sen Karayazıyı bilmezsin burda bir eşkıya var senin bütün malına el koyar. Aslan gibi 3 oğlunu da öldürür bana kalırsa burayı terk et seni iyi biri gördüğüm için o kadar yol geri geldim” der ve gider. Bu sözlerin üzerine Osman dedemiz Eyyubu Hınısa gönderir. Eyyüb Hınısa gelirken Hacı Hışıkla karşılaşır.

        Hacı Hışık, Eyyübü görünce tanır ve derki: “nasılsınız ya aslında ben kötü niyetli değildim babandan bir at isteğimde ne oldu neden burayı terk ettiniz? Karayazının tehlikeli olduğunu bilmiyor musunuz?” der Osman dedemize bir hediyede gönderir. “Babana çok selamımı söyle, tekrar buraya gelmeni istiyorum. Eyyüb, Karayazıya gidip durumu olduğu gibi babasına anlatır. Osman dedemiz 1880li yıllarda tekrar Çakmak köyüne yerleşir. Artık yaşlanan Osman dedemiz oğullarına araziyi dağıtır. Büyük oğlu olan Eyyüb’e Pornak(Akbayır) köyünü verir, Yusuf’ada Gomık (İsmail) köyünü verir ve Çakmak köyu ise Hasan han dedemize kalır.

 

 Ben kaynak olarak onu göstereceğim.

Bu bilgiyi bize gönderen kim ise ismini direk bana yazsın göndersin.

Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalıdır. Fotoğraflar ve videolar ayrıca tüm köylerimiz hakkında bilgiyi HınısınSesi.com da bulabilirsiniz
Hınıs'ın Sesi - Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalı
Hınıs'ın Köyleri
Hınıs'ın Genel Durumu
Hınıs'ta Eğitim
Hınıs'ta Sosyal Yaşantı ve Konut
Hınıs'ın Ekonomik Durumu
Hınıs'ta Altyapı ve Ulaşım
Hınıs'ın Coğrafi Yapısı ve İklimi
Hınıs'ın Tarihi Eserleri ve Turistik Yerleri
Hınıs'ın Tarihi
Acarköy
Akbayır
Akçamelik
Akgelin
Akgöze
Akören
Alaca
Alagöz
Alınkiri (Abdalan)
Alınteri
Altınpınar
Arpadere
Avcılar
Başköy
Bayırköy
Bellitaş(Herami)
Beyyurdu(Begordi)
Çakmak
Çamurlu
Çatak
Çilligöl
Dağçayırı
Demirci
Derince
Dervişali
Dibekli
Dikili
Divanhüseyin
Elmadalı
Erbeyli(Tirkiş)
Erduran
Erence
Esenli
Göller(Kahgik)
Güllüçimen
Gürçayır
Güzeldere
Halilçavuş
Hayran
Ilıcak(Germik)
İsmail
Kalecik
Karaağaç
Karabudak
Karamolla(Kerimelle)
Kazancı
Ketenci
Kızılahmet
Kızmusa
Kongur
Meydanköy
Mezraa
Mollacelil
Mollakulaç
Mutluca
Ortaköy
Ovaçevirme
Ovakozlu
Parmaksız
Pınarköy
Şahabattinköy
Şahverdi
Şalgamköy
Saltepe
Sıldız
Söğütlü
Sultanlı
Suvaran
Tanır
Tapuköy
Taşbulak
Tellitepe
Tipideresi
Toprakkale
Toraman
Ulucayır
Ünlüce
Uyanık
Yamanlar
Yaylakonak
Yelpiz
Yeniköy
Yeşilyazı
Yolüstü(Arus)