Erzurum Hınıs

Yorum Yaz Yorum Oku Tavsiye Et Sayfayı Yazdır

Yazar / Tarih : Eyüp AYDIN [09.01.2013 / 19:32:46]

Atatürk, Cumhuriyet ve Erzurum...

Bu yazıda, Atatürk, Cumhuriyet ve Erzurum’un birbiriyle ne kadar yakın ilişkisi olduğunu okuyacaksınız. Yine bu yazıda, cumhuriyet fikrinin nerede nasıl doğduğunu ve geliştiğini bulacaksınız.

Mustafa Kemal Atatürk, milli birlik ve bağımsızlık hareketinin atıldığı kongrelerden Erzurum Kongresi için şöyle demiştir: “Tarih şüphesiz bu kongreyi ender ve büyük bir eser sayarak bağrına basacaktır.”

Cumhuriyetimizin temeli ilk kez Erzurum’da atıldı. İşgal kuvvetlerine karşı Milli Mücadele hareketi, Mustafa Kemal’in liderliğinde ilk defa Erzurum’da başladı. Atatürk, milli birilik ve bağımsızlık hareketinin atıldığı kongreyi 23 Temmuz 1919’da Erzurum’da topladı. Erzurum Kongresi’nin amacı; sadece Doğu bölgesinin değil, 30 Ekim 1918’deki sınırıyla “vatan bütünlüğü” idi. Bağımsızlık ise, yine Türk Milleti’nindi. Bu amacın ilk adımı Erzurum Kongresi’nde atılmıştır.

Mustafa Kemal Atatürk, kurulacak yeni Türk devletinin idaresinin cumhuriyet olacağını ilk kez Erzurum’da telaffuz etmiştir. Yani cumhuriyet fikri Erzurum’da doğmuştur. Onun için, Atatürk denilince cumhuriyet ve Erzurum gelir akla…

Mustafa Kemal Atatürk, Erzurum’da birlikte çalıştığı Mazhar Müfit Bey’e, “şimdi sırası değil çocuk ama söyleyeceklerimi not defterine yaz. Büyük Zaferden sonra devletin şekli CUMHURİYET olacaktır. Bunu daha kimse bilmiyor, defterin bu sayfasını şimdilik kimse görmeyecek.” Bu sözler söylediğinde, tarih 7-8 Temmuz 1919 sabahını gösteriyordu.

ERZURUM’A NAKİL İÇİN RİCA

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Paşa, cumhuriyet tarihinin başka hangi ilklerini yaşadı Erzurum’da. “Ezelden beri hür yaşamış, hür yaşayacak” bir neslin devamı için bu büyük komutan, askerlik görevinden istifa ederek, sivil elbiseyi ilk defa Erzurum’da giydi ve sivil tabanla buluştu. 8 Temmuz 1919 sabahı sivil elbiseyi, o dönemin Erzurum Valisi Münir Bey’den temin eden Mazhar Bey, “Paşanın bir- iki ay kullandığı fesi o günlerin anısına hala saklarım” diye hatıralarında yazmıştır.

Atatürk, Erzurum’un Çaykara Sokak’taki evde akşam Allah ne verdiyse yenilmiş, sıra sohbete gelmişti. Siyasi duruma göre yakında seçim yapılabilirdi. Mutafa Kemal Paşa, yapılacak seçimde meclise Erzurum Milletvekili olarak girmek istiyordu. Kazım Yurdalan Bey, kendilerinin nüfusunun Erzurum’a nakli için izin vermesini rica etti. 25 Ağustos 1919’da ilk nüfus kaydı Erzurum’a yapıldı ve Atatürk, gerçek bir Erzurum hemşerisi oldu. Erzurumluyum dedi ve 4 Eylül 1919’da yapılan Sivas Kongresi’ne Erzurum delegesi olarak katıldı. Bugün Erzurum ve Erzurumlu, cumhuriyetimizin kurucusunun Erzurumlu oluşunun onurunu taşıyor. Ama ne yazık ki, Erzurum ve Erzurumlu bugün hak ettiği yerde değildir.

CUMHURİYET CADDESİ OLSUN

Mustafa Kemal Atatürk, 19 Aralık 1919’da, “Garbin afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar Benim, iman dolu göğsüm gibi serhaddim var” diyerek, imanlı, inançlı milletiyle el ele, gönül gönüle hemşerisi olduğu Erzurum’dan milletvekili seçildi. Meclis’te Erzurum’u Mustafa Kemal temsil ediyordu. Daha sonra cumhuriyetimizin kurucusu bu kez Cumhurbaşkanı sıfatıyla Erzurum’a gelişinde yanında eşi Latife Hanımda vardı. Sabah kalktılar ve Erzurum’a yeni yapılan caddenin açılışını yapmak üzere yolda yürürken, Atatürk bir yandan da çevresindeki halkla sohbet ediyordu. Açılışı yapılacak olan caddenin başına geldiklerinde, Atatürk sordu, “caddenin adını ne olarak belirlediniz?” Dönemin belediye başkanı, “Gazi Kemal Caddesi” Paşam diye cevapladı. Paşa şöyle bir durdu, etrafındakilere baktı ve “beyler bu caddeye Cumhuriyet adı yakışır” dedi. Caddenin ismi o günden bu yana “Cumhuriyet Caddesi” olarak devam ediyor.

ATATÜRK VE MEVLÜT AĞA

Atatürk, Erzurum’a 3 Temmuz 1919’da geldi. Mustafa Kemal ve kurmay heyetini, Ilıca önlerinde Erzurumlular coşkulu bir şekilde karşıladılar. Bu sırada Çukurova’dan dönen ihtiyar ama dinamik köylü Mevlüt Ağa ile Atatürk arasında şu konuşma geçer.

Mustafa Kemal:

-“Ağa böyle nereden geliyorsun” dedi.

-“Paşam Rus gelirken göçtüm. Çukurova’da idim, şimdi köyüme dönüyorum.”

Atatürk:

-“Adın nedir?”

-“Mevlüt Mezararkalı”

-Yoksa oralarda geçinemedin mi?”

-“Hayır Paşam, Çukurova cennet gibi bir yer. Bir eken yüz biçiyor. Geçimimiz padişahta bile yoktu, çok rahattık.”

-“Peki, niçin geldin tekrar Erzurum’a?”

-“Son günlerde işittim ki İstanbul’daki ırzı kırıklar, bizim Erzurum’u Ermenilere verecekmiş. Geldim göreyim ki, bu namertler kimin malını kime veriyorlar, ben Erzurumluyum.”

Mevlüt Ağa’nın sözleri Mustafa Kemal’i o anda çok duygulandırmıştı. Gözlerini ufka dikerek şöyle dedi: “Bu milletle neler yapılmaz!”

Kurtuluş mücadelesinde çok önemli bir yeri olan ilklerin şehri Erzurum’un, cumhuriyetin kökleşerek bugünlere gelmesinde çok büyük bir payı vardır. O Erzurum ki, bugün işsizlikle, yoksullukla boğuşuyor. Dün hiçbir şeyimiz yokken neler yapıldı? Bugün her şeyimiz var neler yapılmıyor?

Türkiye Cumhuriyeti’nin bir ferdi olarak, böyle onurlu bir ülke bıraktıkları ve hepimizin ortak paydası olan CUMHURİYET gibi bir idareyi bizlere armağan ettikleri için, Atatürk ve silah arkadaşlarını bir kez daha minnet ve rahmetle anıyorum…

GERÇEKLER

Eyyüp AYDIN

Toplam 421 defa okundu.
Toplam 0 adet yorum yazıldı.

Yorum Yaz Yorum Oku

HINIS TV

SPONSOR








Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portaldır. Fotoğraflar ve videolar ayrıca tüm köylerimiz hakkında bilgiyi HınısınSesi.com da bulabilirsiniz
Sitede yer alan her türlü materyal ve eserin kaynak belirtilmeden kullanlması yasaktır.
[+] 35 2009 Hınıs'ın Sesi - Yasal Haklar Yönetim Ana Sayfa FotoğraflarVideolarKöylerimizForumZiyaretçi DefteriDuyurularEkibimizİletişim
Smyrna HostingÇiğli Haber - CigliHaber.OrgAlanya Merkez Otel