-


Doğu Anadolu Gözlemevi Kızılötesini De "Görecek"

Dünyada uzayın en iyi izleneceği merkezlerden olup, optik özellikleri bakımından dünyada tek olan teleskobun bulunacağı, Erzurum'daki Doğu Anadolu Gözlemevi'nde (DAG), Türkiye'de ilk kez kızılötesi bölgede de gözlem yapılabilecek.
Bu haber 12.12.2017 15:34 eklenmiş ve 281 kez görüntülenmiştir.

Dünyada uzayın en iyi izleneceği merkezlerden olup, optik özellikleri bakımından dünyada tek olan teleskobun bulunacağı, Erzurum'daki Doğu Anadolu Gözlemevi'nde (DAG), Türkiye'de ilk kez kızılötesi bölgede de gözlem yapılabilecek.

Kentteki 3 bin 170 rakımlı Konaklı Karakaya Tepeleri'nde, Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde, Kalkınma Bakanlığı ve Atatürk Üniversitesi desteğiyle 2012 yılında yapımına başlanan ve ülkenin 2023 vizyon projelerinden olan DAG'ın inşaat çalışmaları tüm hızıyla sürüyor.

İnşaatı 2018'de tamamlanacak DAG'da ilk gözemin 2020 yılında yapılması bekleniyor.

Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Çomaklı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, DAG'ın, Kalkınma Bakanlığının desteklediği en büyük yatırım araştırma projesi olduğunu vurgulayarak, desteklerinden ötürü Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım'a teşekkür etti.

Böyle bir yatırımın ülkeye kazandırılmasının önemine dikkati çeken Çomaklı, "Bu tesis, kuracağımız ekipman ve laboratuvarlarla 4 metre çap altındaki bütün gözlemevi istasyonlarının bakım ve onarım merkezi olacak." dedi.

Prof. Dr. Çomaklı, DAG'ın yapımının başarıyla yürütüldüğüne işaret ederek, "DAG, 4 metre çaplı aynası ile Türkiye’nin en büyük teleskobuna sahip ve ilk kez kızılötesi bölgede gözlem yapacak, uluslararası düzeyde son teknolojik ekipmanlarıyla bir gözlemevi olacak." diye konuştu.

DAG teleskobunun adaptif optik sisteminin tasarımı ve üretimi ile gözlemevi kontrol sistemi yazılımlarının ATASAM bünyesindeki DAG Teknik Ekibi tarafından tamamen yerli imkanlarla gerçekleştirildiğine işaret eden Çomaklı, gözlemevinin, Avrupa'nın en büyük ayna kaplama ünitesine de sahip olacağını söyledi.

Çomaklı, DAG'daki çalışmalara ilişkin şunları kaydetti:

"2014 ve 2015 yılında sırasıyla DAG teleskop ve kubbe ihaleleri yapılmış ve üretimleri Belçika ve İtalya’da başlamıştır. DAG teleskobunun fabrika kurulumu ve testleri aşamasına geçilmiş ve İtalya'da fabrika kurulumu başlatılmıştır. En önemli ekipmanı 4 metrelik ayna 2016 yılında Almanya’da üretilmiş ve teslim alınmış ardından kaplanmak üzere Rusya'ya gönderilmiştir. Yaklaşık 2500 dönümlük gözlemevi yerleşkesi için planlanan arazinin Atatürk Üniversitesine esas tahsisi yapılarak tapusu alınmıştır. Aynı zamanda odak düzlemi aygıtları için uluslararası duyuruya çıkılmış gözlemevi yerleşkesinde gereken altyapının yüzde 85'i tamamlanmıştır. Gözlemevinin jeneratör ihalesi yapılmış ve diğer enerji ekipmanlarının ihalelerine çıkılmıştır. Ayrıca bu yıl Atatürk Üniversite yerleşkesinde DAG’ın optik laboratuvar inşaatının başlatılmasına yönelik arazi, alt ve üst yapısal işlemler de başlatılmıştır."

- Optik özellikleri bakımından dünyada tek

Üniversitenin Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) Müdürü ve DAG Proje Yürütücüsü Doç. Dr. Cahit Yeşilyaprak da DAG'da optik özellikleri bakımından sınıfındadünyada tek olma özelliği taşıyan teleskobunyer alacağını vurguladı.

DAG'da ilk ışığın 2020 yılında alınacağını ifade eden Yeşilyaprak, dünyadakibirçok üniversitenin işbirliği yapmakve gözlemevinden faydalanmak için şimdidenbaşvurduğunu kaydetti.

Yeşilyaprak, gözlemevinin içinde ve üzerinde bulunacak sistemden dolayı inşaatın zor ilerlediğini belirterek, teleskoba ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"DAG, Türkiye'nin en büyük4 metre çaplı, tek parça aynaya sahip ilk kızıl ötesi teleskobu. Bu çapta dünya üzerinde 10 teleskop var ama bizim eklediğimizbirkaç optik ve son teknolojiközelliklerle dünyada bu sınıftaki tek teleskopolacak. Tüm tasarım ve yazılımkısmı Türk ekip tarafından yapıldı.Burada bu enlem boylamda bu çaptadünya üzerinde teleskop yok. Büyük teleskoplarıntamamına baktığımızda Hawaiive Şili'de var. Orada gündüz olduğunda burası gece olduğundan oradaki projelerindevamı için şu anda burası cazip yerhaline geldi."

Doç. Dr. Yeşilyaprak, "Bütün dünyanın astronomive bilim camiasının gözü bu teleskopta.Nedeni, gece gündüz farkını ortadan kaldıracakenlem ve boylamdayız. Erzurum'dakar yağışının fazla ancak nemin az olması,havanın soğuk olması, astronomik açıdanen önemli avantajlardan biri. Biz kızıl ötesi gözlem yapacağımız için soğuk havaideal bir durum. Kar yağışı da atmosferitemizlediği için önemli." ifadelerini kullandı.

Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu ise gözlemevi tamamlandığında, kuzey yarım küre ile güney yarım küre arasında uzayın 24 saat kesintisiz izlenebileceğini belirterek, DAG'ı hızla bitirmek için üniversite ile el birliğiyle uğraştıklarını, Erzurum'da bilim insanlarına hizmet etmenin mutluluğunu yaşayacaklarını dile getirdi.

Azizoğlu, "Erzurum, bölgemizin en bakir yerlerinden biri. Hava kirliliği açısından bölgemizin en temiz yerlerinden. Şu anda gözlemevinin yapıldığı yer uzayın en güzel izlenebildiği bir coğrafyamız. Bundan dolayı burası tespit ve tercih edildi. Türkiye'nin de bu anlamda uzayın izleneceği bu özellikte bir yeri yok." değerlendirmesinde bulundu.

KAYNAK  : AA /Yunus OKUR

Yorum Yaz - Yorumlar
Toplam 0 yorum yapılmıştır.
 ‹ 
 › 

ÇOK OKUNANLAR
SON YORUMLAR



Hınıs'ın çehresini değiştiren sebepler hangisidir?

45.6%

19.7%

16.2%

8.9%

9.7%


Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalıdır. Fotoğraflar ve videolar ayrıca tüm köylerimiz hakkında bilgiyi HınısınSesi.com da bulabilirsiniz
Hınıs'ın Sesi - Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalı
Hınıs'ın Köyleri
Hınıs'ın Genel Durumu
Hınıs'ta Eğitim
Hınıs'ta Sosyal Yaşantı ve Konut
Hınıs'ın Ekonomik Durumu
Hınıs'ta Altyapı ve Ulaşım
Hınıs'ın Coğrafi Yapısı ve İklimi
Hınıs'ın Tarihi Eserleri ve Turistik Yerleri
Hınıs'ın Tarihi
Acarköy
Akbayır
Akçamelik
Akgelin
Akgöze
Akören
Alaca
Alagöz
Alınkiri (Abdalan)
Alınteri
Altınpınar
Arpadere
Avcılar
Başköy
Bayırköy
Bellitaş(Herami)
Beyyurdu(Begordi)
Çakmak
Çamurlu
Çatak
Çilligöl
Dağçayırı
Demirci
Derince
Dervişali
Dibekli
Dikili
Divanhüseyin
Elmadalı
Erbeyli(Tirkiş)
Erduran
Erence
Esenli
Göller(Kahgik)
Güllüçimen
Gürçayır
Güzeldere
Halilçavuş
Hayran
Ilıcak(Germik)
İsmail
Kalecik
Karaağaç
Karabudak
Karamolla(Kerimelle)
Kazancı
Ketenci
Kızılahmet
Kızmusa
Kongur
Meydanköy
Mezraa
Mollacelil
Mollakulaç
Mutluca
Ortaköy
Ovaçevirme
Ovakozlu
Parmaksız
Pınarköy
Şahabattinköy
Şahverdi
Şalgamköy
Saltepe
Sıldız
Söğütlü
Sultanlı
Suvaran
Tanır
Tapuköy
Taşbulak
Tellitepe
Tipideresi
Toprakkale
Toraman
Ulucayır
Ünlüce
Uyanık
Yamanlar
Yaylakonak
Yelpiz
Yeniköy
Yeşilyazı
Yolüstü(Arus)