-


ATATÜRK, CUMHURİYET ve ERZURUM…


Bu haber 07.01.2018 15:00 eklenmiş ve 343 kez görüntülenmiştir.
Eyüp AYDIN

Atatürk, Cumhuriyet ve Erzurum’un birbiriyle çok yakın ilişkisi var.  O kadar ki cumhuriyet fikri bile Erzurum'da doğmuş ve gelişmiştir.

Mustafa Kemal Atatürk, milli birlik ve bağımsızlık hareketinin atıldığı kongrelerden Erzurum Kongresi için şöyle demiştir: “Tarih şüphesiz bu kongreyi ender ve büyük bir eser sayarak bağrına basacaktır.”

Cumhuriyetimizin temeli ilk kez Erzurum’da atıldı. İşgal kuvvetlerine karşı Milli Mücadele hareketi, Mustafa Kemal’in liderliğinde ilk defa Erzurum’da başladı. Atatürk, milli birilik ve bağımsızlık hareketinin atıldığı kongreyi 23 Temmuz 1919’da Erzurum’da topladı. Erzurum Kongresi’nin amacı; sadece Doğu bölgesinin değil, 30 Ekim 1918’deki sınırıyla “vatan bütünlüğü” idi. Bağımsızlık ise, yine Türk Milleti’nindi. Bu amacın ilk adımı Erzurum Kongresi’nde atılmıştır.

Mustafa Kemal Atatürk, kurulacak yeni Türk devletinin idaresinin cumhuriyet olacağını ilk kez Erzurum’da telaffuz etmiştir. Yani cumhuriyet fikri Erzurum’da doğmuştur. Onun için, Atatürk denilince Cumhuriyet ve Erzurum gelir akla…

Mustafa Kemal Atatürk, Erzurum’da birlikte çalıştığı Mazhar Müfit Bey’e, “şimdi sırası değil çocuk ama söyleyeceklerimi not defterine yaz. Büyük Zaferden sonra devletin şekli CUMHURİYET olacaktır. Bunu daha kimse bilmiyor, defterin bu sayfasını şimdilik kimse görmeyecek.” Bu sözler söylediğinde, tarih 7-8 Temmuz 1919 sabahını gösteriyordu.

ERZURUM’A NAKİL İÇİN RİCA

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Paşa, cumhuriyet tarihinin başka hangi ilklerini yaşadı Erzurum’da. “Ezelden beri hür yaşamış, hür yaşayacak” bir neslin devamı için bu büyük komutan, askerlik görevinden istifa ederek, sivil elbiseyi ilk defa Erzurum’da giydi ve sivil tabanla buluştu. 8 Temmuz 1919 sabahı sivil elbiseyi, o dönemin Erzurum Valisi Münir Bey’den temin eden Mazhar Bey, “Paşanın bir- iki ay kullandığı fesi o günlerin anısına hala saklarım” diye hatıralarında yazmıştır.

Atatürk, Erzurum’un Çaykara Sokak’taki evde akşam Allah ne verdiyse yenilmiş, sıra sohbete gelmişti. Siyasi duruma göre yakında seçim yapılabilirdi. Mutafa Kemal Paşa, yapılacak seçimde meclise Erzurum Milletvekili olarak girmek istiyordu. Kazım Yurdalan Bey, kendilerinin nüfusunun Erzurum’a nakli için izin vermesini rica etti. 25 Ağustos 1919’da ilk nüfus kaydı Erzurum’a yapıldı ve Atatürk, gerçek bir Erzurum hemşerisi oldu. Erzurumluyum dedi ve 4 Eylül 1919’da yapılan Sivas Kongresi’ne Erzurum delegesi olarak katıldı. Bugün Erzurum ve Erzurumlu, cumhuriyetimizin kurucusunun Erzurumlu oluşunun onurunu taşıyor. Ama ne yazık ki, Erzurum ve Erzurumlu bugün hak ettiği yerde değildir.

CUMHURİYET CADDESİ OLSUN

Mustafa Kemal Atatürk, 19 Aralık 1919’da, “Garbin afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar Benim, iman dolu göğsüm gibi serhaddim var” diyerek, imanlı, inançlı milletiyle el ele, gönül gönüle hemşerisi olduğu Erzurum’dan milletvekili seçildi. Meclis’te Erzurum’u Mustafa Kemal temsil ediyordu. Daha sonra cumhuriyetimizin kurucusu bu kez Cumhurbaşkanı sıfatıyla Erzurum’a gelişinde yanında eşi Latife Hanımda vardı. Sabah kalktılar ve Erzurum’a yeni yapılan caddenin açılışını yapmak üzere yolda yürürken, Atatürk bir yandan da çevresindeki halkla sohbet ediyordu. Açılışı yapılacak olan caddenin başına geldiklerinde, Atatürk sordu, “caddenin adını ne olarak belirlediniz?” Dönemin belediye başkanı, “Gazi Kemal Caddesi” Paşam diye cevapladı. Paşa şöyle bir durdu, etrafındakilere baktı ve “beyler bu caddeye Cumhuriyet adı yakışır” dedi.  Caddenin ismi o günden bu yana “Cumhuriyet Caddesi” olarak devam ediyor.

 

Yazara ait son 10 makalele
HATALAR ZİNCİRİ...
HATALARDAN DERS ALINMIYOR!
ÖĞRETMENLER GÜNÜ...
İŞTE SİZE KAYNAK!
ATAMIZI SAYGIYLA ANIYORUZ...
OKUMA ÖZÜRLÜ OLDUK!
EN BÜYÜK BAYRAMIMIZI KUTLUYORUZ...
BİR NUMARALI MESELEMİZ: ÇOCUKLARIMIZ!
TEK ÇIKIŞ YOLU ATATÜRK'ÜN YOLUDUR!
ATATÜRK DÖNEMİNDE TORPİL NASIL YAPILIRDI?
Yorum Yaz - Yorumlar
Toplam 0 yorum yapılmıştır.
 ‹ 
 › 

ÇOK OKUNANLAR
SON YORUMLAR



Hınıs'ın çehresini değiştiren sebepler hangisidir?

47.7%

18.6%

15.3%

9%

9.4%


Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalıdır. Fotoğraflar ve videolar ayrıca tüm köylerimiz hakkında bilgiyi HınısınSesi.com da bulabilirsiniz
Hınıs'ın Sesi - Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalı
Hınıs'ın Köyleri
Hınıs'ın Genel Durumu
Hınıs'ta Eğitim
Hınıs'ta Sosyal Yaşantı ve Konut
Hınıs'ın Ekonomik Durumu
Hınıs'ta Altyapı ve Ulaşım
Hınıs'ın Coğrafi Yapısı ve İklimi
Hınıs'ın Tarihi Eserleri ve Turistik Yerleri
Hınıs'ın Tarihi
Acarköy
Akbayır
Akçamelik
Akgelin
Akgöze
Akören
Alaca
Alagöz
Alınkiri (Abdalan)
Alınteri
Altınpınar
Arpadere
Avcılar
Başköy
Bayırköy
Bellitaş(Herami)
Beyyurdu(Begordi)
Çakmak
Çamurlu
Çatak
Çilligöl
Dağçayırı
Demirci
Derince
Dervişali
Dibekli
Dikili
Divanhüseyin
Elmadalı
Erbeyli(Tirkiş)
Erduran
Erence
Esenli
Göller(Kahgik)
Güllüçimen
Gürçayır
Güzeldere
Halilçavuş
Hayran
Ilıcak(Germik)
İsmail
Kalecik
Karaağaç
Karabudak
Karamolla(Kerimelle)
Kazancı
Ketenci
Kızılahmet
Kızmusa
Kongur
Meydanköy
Mezraa
Mollacelil
Mollakulaç
Mutluca
Ortaköy
Ovaçevirme
Ovakozlu
Parmaksız
Pınarköy
Şahabattinköy
Şahverdi
Şalgamköy
Saltepe
Sıldız
Söğütlü
Sultanlı
Suvaran
Tanır
Tapuköy
Taşbulak
Tellitepe
Tipideresi
Toprakkale
Toraman
Ulucayır
Ünlüce
Uyanık
Yamanlar
Yaylakonak
Yelpiz
Yeniköy
Yeşilyazı
Yolüstü(Arus)